Circulaire economie
Wat is een circulaire economie?
Een circulaire economie is een economisch systeem dat tot doel heeft afval te minimaliseren en het gebruik van hulpbronnen te maximaliseren door materialen zo lang mogelijk in gebruik te houden, door middel van strategieën zoals recycling, hergebruik en reparatie. De circulaire economie streeft naar een verschuiving van een lineair “take-make-dispose”-model naar een gesloten systeem dat duurzaamheid en verantwoordelijkheid voor het milieu bevordert.
Wat houdt materiaalschaarste in?
De wereld wordt geconfronteerd met een toenemende schaarste aan grondstoffen. Dit verwijst naar een situatie waarin er een beperkt aanbod is van natuurlijke hulpbronnen of materialen die nodig zijn voor de productie van goederen en het verlenen van diensten. Deze schaarste wordt veroorzaakt door verschillende factoren, zoals overconsumptie, uitputting van hulpbronnen, geopolitieke conflicten of verstoringen in de toeleveringsketen. Dit kan leiden tot hogere prijzen, een verminderde beschikbaarheid van producten en in sommige gevallen tot de noodzaak om alternatieve materialen of technologieën te vinden ter vervanging van de schaarse hulpbronnen.
Vooral in Europa is er behoefte aan alternatieve materialen, technologieën en systemen. Europa beschikt niet over overvloedige grondstoffen en fossiele brandstoffen. Om een toekomst met Europese productie van goederen en diensten te garanderen, is een andere kijk op productie, consumptie en het einde-gebruik nodig. De circulaire economie biedt een oplossing door zich te richten op materiaalherwinning, recycling en renovatie van producten en materialen in plaats van verbranding.
Hoe sluiten impactdata van Cirmar aan bij ISO-standaarden?
Cirmar-applicaties ondersteunen een breed scala aan normen. Dit zijn onder andere de ISO 14000-normen voor milieumanagement en EN 15804/ISO 21930 voor milieuproductverklaringen (EPD’s). De ISO 14000-normen omvatten een breed scala aan normen voor milieumanagement. Deze normen omvatten ISO/TC 207/SC 1 Milieumanagementsystemen [1], ISO/TC 207/SC 3 Milieukeurmerken [2], ISO/TC 207/SC 4 Milieuprestatie-evaluatie [3], ISO/TC 207/SC 5 Levenscyclusanalyse [4] en ISO/TC 207/SC 6 Broeikasgasbeheer [5]. De ISO 14000-normen zijn (algemene) richtlijnen om te zorgen voor goed geïmplementeerde milieumanagementsystemen binnen een organisatie. Cirmar-toepassingen en -databases ondersteunen de ISO 14000-normalisatie door niet alleen de milieu-impact van component tot eindproduct (C_passport©) te volgen, te delen en bloot te leggen, maar ook door zich aan de normalisatie te houden om synchronisatie en coördinatie tussen circulariteit, normalisatie en managementsystemen te waarborgen.
https://www.iso.org/committee/54818/x/catalogue/
https://www.iso.org/committee/54836/x/catalogue/
https://www.iso.org/committee/54846/x/catalogue/
Wat zijn SDG’s?
De SDG’s, of Duurzame Ontwikkelingsdoelen, zijn een reeks van 17 mondiale doelen die in 2015 door de Verenigde Naties zijn vastgesteld. Ze bieden een kader voor het aanpakken van verschillende sociale, economische en ecologische uitdagingen om tegen 2030 een duurzamere en rechtvaardigere wereld te realiseren. De SDG’s bouwen voort op de Millenniumdoelstellingen (MDG’s) en hebben tot doel de onafgemaakte agenda daarvan aan te pakken, terwijl ook uitdagingen zoals klimaatverandering, ongelijkheid en duurzame consumptie worden meegenomen.
Ga voor meer informatie over de SDG’s naar https://sdgs.un.org/goals.
Waarom ondersteunt Cirmar de SDG’s?
Er zijn honderden duurzaamheidscertificaten, handelsmerken en scoresystemen. Hoe nuttig ze ook mogen zijn, Cirmar is van mening dat het spreken van een gemeenschappelijke taal essentieel is om grootschalige circulaire oplossingen te creëren. Daarom kun je met onze tools aangeven welke SDG’s je met je producten en diensten ondersteunt. De SDG’s zijn voor het eerst opgesteld en gepubliceerd door de Verenigde Naties en zijn van toepassing op iedereen en alles op onze planeet. Door de toepassing van de SDG’s te ondersteunen, helpt Cirmar je zinvolle stappen te zetten om deze wereldwijde doelen te realiseren.
Wat is de ‘Corporate Sustainability Reporting Directive’ (CSRD)?
De CSRD is de uitgebreide verplichting voor niet-financiële rapportage binnen de EU. Bedrijven (ongeacht of ze op de kapitaalmarkt gericht zijn) zijn vanaf 2024 verplicht om volgens de CSRD te rapporteren als ze aan twee van de volgende drie criteria voldoen:
1. Meer dan 250 werknemers en/of
2. Een netto-omzet van meer dan € 50 miljoen en/of
3. Een balanstotaal van meer dan € 25 miljoen.
Steeds meer bedrijven zullen de komende jaren onder deze richtlijn vallen en een rapport moeten opstellen. Tegelijkertijd zien we dat steeds meer leveranciers, zelfs die nog niet onder de CSRD vallen, worden gevraagd om een bijdrage te leveren aan de CSRD-rapportage van hun klanten.
Om de rapportage te standaardiseren, wordt een nieuwe norm opgesteld en geldt het principe van dubbele materialiteit:
• Impact van de eigen economische activiteit op het milieu en de mens (impactmaterialiteit): invloed en risico’s voor mens en milieu die voortvloeien uit de activiteit van de onderneming.
• Effecten van veranderingen in het milieu op de eigen economische activiteit (financiële materialiteit): risico’s als gevolg van klimaatverandering die van invloed zijn op de activiteit van de onderneming.
C_passport®
Waarom zou ik met C_passport® moeten werken?
Met C_passport® kun je een gedetailleerde, digitale weergave maken van je product(en), de assemblage en het volgende gebruik. Je kunt instructies toevoegen over retourlogistiek, demontage en recycling. Op basis van het gebruikte materiaal en de behandeling aan het einde van de gebruiksduur berekent het systeem automatisch impact-KPI’s. Binnen C_passport® kun je de basis leggen voor verdere circulaire verbeteringen en het einde-gebruik van producten waarborgen. Zo behoud je kwaliteit en waarde in één gebruiksvriendelijk systeem.
Hoe ga ik aan de slag met C_passport®?
Het maken van een digitaal productpaspoort met Cirmar is heel eenvoudig. Je kunt je hier gratis aanmelden en C_passport® uitproberen. Nadat je een account hebt aangemaakt, kun je inloggen volgens de instructies in de e-mail. Met onze gratis proefversie kun je twee paspoorten maken en testen hoe het werkt, eruitziet en aanvoelt. In de cockpit van de applicatie leidt onze Cirmar-assistent je met een videotutorial door de stappen voor het maken van je eerste paspoort!
Bevalt het? Je kunt eenvoudig upgraden door wat extra informatie in te vullen via de knop rechtsboven. Heb je wat meer tijd nodig? Je kunt de free trial zo lang gebruiken als je wilt.
Welke KPI’s kan ik met Cirmar berekenen?
| De KPI’s die in Cirmar worden weergegeven, vertegenwoordigen (met twee uitzonderingen) de verbetering/besparing in vergelijking met producten die uitsluitend uit primaire materialen bestaan en aan het einde van hun gebruiksperiode worden verbrand. De KPI’s zijn: – CO2 (in kg) – Waterverbruik (in liters) – Energie (in kWh) – Besparing op grondstoffen (in kg) – CO2-prijs (gekoppeld aan CO2-uitstoot) – Maatschappelijk rendement op investering (handmatig in te vullen, in minuten/uren) |
Welke materiaalgroepen onderscheidt Cirmar?
| Alle materialen in de database van Cirmar zijn gecategoriseerd in vier groepen: mineralen, biogenetics, metalen en kunststoffen. Bij het vastleggen van de materialen waaruit een component of product bestaat, kiest u eerst de materiaalgroep(en), om vervolgens de exacte onderliggende materialen in te vullen: |
Hoe vul ik de end of use treatment in?
| U vult de end of use treatment in in het basisinformatiegedeelte van het paspoort. |
Als je een paspoort maakt met onderliggende componenten, kun je selecteren ‘let the system calculate the end of use treatment based on lower assembly levels’. Het doet precies wat het zegt:
Hoe bepaal ik wat de end of use van producten en componenten is?
| Dit staat niet vast. Je kunt ervoor kiezen om alleen in te vullen wat je hebt georganiseerd: als je je eigen recycling- en refurbishmentprogramma’s hebt, vul je die in. Anders is het verbranding.
Aan de andere kant kun je er ook voor kiezen om de einde-gebruiksbehandeling in te vullen die via openbare systemen wordt georganiseerd. Denk aan de papier- en plasticrecyclingstromen. Wij adviseren om beide te doen. Als jullie eigen retourlogistiek en recyclingstromen hebben, registreer je deze. Als je redelijkerwijs kunt aannemen dat materialen via openbare systemen worden teruggewonnen, registreer je die. Onze klanten zijn verantwoordelijk voor het nauwkeurig registreren van de einde-gebruiksbehandeling. Met betrekking tot rapportage en naleving adviseren wij om het einde-gebruik uit te breiden door informatie toe te voegen in het tabblad ‘extra informatie’. |
Wat is het verschil tussen het systeem en het publieke paspoort?
| Elk paspoort heeft zowel een systeemversie als een openbare versie.
Het systeempaspoort toont alle elementen die onze gebruikers hebben vastgelegd. Van de beschrijving tot de materiaalsamenstelling en het einde van het gebruik. De publieke versie is toegankelijk via de QR-code die automatisch wordt gegenereerd bij het maken van een paspoort, of via de openbare URL: Dit publieke paspoort verschilt op een paar manieren: Onze gebruikers kunnen hun eigen look-and-feel toepassen om het paspoort in hun eigen branding te integreren. |
Wat zijn paspoortgroepen?
| Paspoortgroepen zijn een manier om je C_passports® te organiseren. Terwijl je paspoorten maakt, kun je ze direct toevoegen aan een of meer paspoortgroepen. Je kunt ook paspoortgroepen maken om vervolgens de specifieke paspoorten eraan toe te voegen. |
Hoe krijgen mijn klanten en ik toegang tot C_passport®?
| Je kunt C_passport® en C_dashboard® gebruiken in een live, virtuele omgeving. Meld je eenvoudig aan met een gebruikersnaam en wachtwoord. Maak, update en wijzig DPP’s om de inzichten te genereren die je nodig hebt en deel live data met stakeholders met behulp van de deelbare URL-links, QR-codes of PDF’s. |
Impact berekenen: Scopes en Methoden
Is er een standaard voor impactberekeningen?
Nee. Duurzaamheid wordt op uiteenlopende manieren met cijfers en labels onderbouwd. Er zit waarde in veel van deze methodieken, maar er is op dit moment niet één uniforme standaard.
Wij verwachten niet dat er een standaard gaat ontstaan. Zelfs als er een standaard komt, zal die niet sector-overstijgend zijn. Elke sector kent haar eigen rekenregels en methoden. Cirmar heeft klanten in uiteenlopende sectoren en ons systeem stelt al deze sectoren in staat op een eenduidige manier te rekenen.
We verwachten dat er geen standaard komt, maar dragen wel bij aan het verenigen van alle manieren van impact berekenen in één taal. Wat wij daarbij essentieel vinden: focus op materiaalgebruik, en reken het effect van circulariteit mee.
Wat is de scope van een impactberekening?
De scope van een impactberekening bepaalt welke stadia uit een gebruikscyclus van materialen en producten je meerekent. Sommige scopes rekenen slechts tot het moment dat een product de fabriek verlaat (Cradle to Gate), waar uitgebreidere scopes rekenen tot het moment dat een product in handen van een klant is (Cradle to Customer), of tot de materialen opnieuw worden gebruikt (Cradle to Cradle/LCA+). Je kunt je voorstellen dat deze variaties grote verschillen in impact tot gevolg hebben. In de afbeelding hieronder staan de gangbare scopes toegelicht:
Belangrijke voetnoot: dit zijn niet dezelfde scopes als toegepast worden binnen het Greenhouse Gas Protocol. Lees hier meer over in het antwoord op de vraag hieronder.
Wat is het Greenhouse Gas (GHG) protocol en haar scopes?
Het Greenhouse Gas (GHG) protocol is een raamwerk voor rapportage over broeikasgassen. Het GHG protocol is opgebouwd uit 3 zogeheten ‘scopes’, waarbij ze in het protocol emissies classificeren:
- Scope 1 Emissies: de directe emissies veroorzaakt door de bedrijfsvoering. Het gaat hier over verbranding van brandstoffen op locatie, industriële processen en chemische reacties – allemaal in handen van of aangestuurd door de eigen organisatie.
- Scope 2 Emissies: Indirecte emissies die verbonden zijn aan ingekochte elektriciteit, stoom of warmte. Ze zijn een gevolg van energieopwekking door derden, bijvoorbeeld door een nutsbedrijf.
- Scope 3 Emissies: Alle andere indirecte emissies die gerelateerd kunnen worden aan een organisatie die ze níet zelf in handen heeft of controleert. Bijvoorbeeld uit de toeleveringsketen, woon-werkverkeer, zakenreizen en impact van gebruik van producten door klanten.
Welke scope(s) past Cirmar toe in haar berekeningen
Cirmar berekent emissies vanaf grondstofwinning tot de start van een nieuwe cyclus waarin exact dezelfde hoeveelheid materialen gebruikt kan worden. Deze scope noemen we LCA+.
Dit omvat winning, productie, transport, energiegebruik en de emissies die samenhangen met het einde-gebruik. Het gaat hier om circulaire impact: wat is er voor nodig om alle materialen nóg een keer te gebruiken?
What is LCA+?
LCA+ (Life Cycle Assessment Plus) is een meetmethodiek voor impact die emissies berekent. Het past een uitgebreide scope to ten opzichte van doorsnee Life Cycle Assessments (LCA). Waar LCA’s doorgaans niet verder kijken dan cradle-to-gate of cradle-to-grave, neemt LCA+ ook mee wat de impact is van het opnieuw winnen van verloren materialen.
Met andere woorden: wat is de impact van het opnieuw gebruiken van grondstoffen voor hetzelfde of een ander product? Hoe meer materialen je kunt recyclen, refurbishen of op een andere manier kunt herwinnen, hoe groter de positieve impact die je maakt in vergelijken met een product dat na gebruik verbrand wordt.
Deze uitgebreide scope is daarmee een nauwkeurigere weergave van circulariteit en stelt bedrijven in staat in- en extern helder te communiceren over de emissies van haar producten en diensten.
Hoe verhoudt LCA+ zich tot scope 3 van het Greenhouse Gas (GHG) protocol ?
Scope 3 van het GHG Protocol focust op broeikasgassen, vaak zelfs alleen CO2. Daarnaast kijkt Scope 3 doorgaans vooral naar in-house activiteiten, bezorging en verwerking van gebruikte materialen. De impact van gebruikte materialen is daarmee relatief klein en valt binnen de systeemgrenzen – die dicht bij haar eigen activiteiten liggen. Soms worden ook upstream effecten meegenomen, maar zelden verder dan één ketenpartner.
LCA+ start daarentegen bij materiaalextractie en rekent helemaal door tot het punt dat materialen opnieuw gebruikt kunnen worden.
Ondersteunt Cirmar ook andere impact scopes dan LCA+?
Cirmar past standaard LCA+ (or cradle to cradle) toe.
Toch zien we dat in de markt ook beperkte scopes voorkomen, of geëist worden voor rapportages. Daarom biedt Cirmar ook de mogelijkheid om met de Cradle to Gate en Cradle to Grave scope te rekenen.
Wat is een LCA?
Een Life Cycle Assessment (LCA) is een systematisch proces voor het evalueren van de milieu-impact van een product, service of proces in één levenscyclus.
In tegenstelling tot een Digitaal Productpaspoort, dat geüpdatet en verrijkt wordt, is een LCA een eenmalig opgesteld document met beperkte geldigheid.
LCA’s berekenen factoren als energiegebruik, materiaalgebruik, emissies en reststromen. Afhankelijk van de sector waarin een LCA wordt opgesteld verschillen de KPI’s, evenals de scope waarmee wordt gerekend.
Cirmar erkent de waarde van standaard LCA’s, maar gaat een stap verder in de rekenscope. We zijn ervan overtuigd dat deze uitgebreide scope, LCA+ , beter inzicht biedt in circulaire impact én eenvoudiger op te schalen is omdat we geautomatiseerd impact kunnen berekenen.
Wil je meer weten over LCA+? Lees dan dit artikel.
Kan ik ook mijn eigen impactdata gebruiken. En zo ja, op welke niveaus?
Ja. Je kunt impact data uploaden in C_passport® als je die zelf al berekend hebt. Dit is voor alle productlagen mogelijk, zelfs als het product bestaat uit meerdere onderliggende componenten.
Voor producten die opgebouwd zijn uit meerdere componenten, kan het zelfs zo zijn dat je van een deel van die componenten impact hebt, en de rest door ons platform laat uitrekenen.
Gebruik je eigen impactdata? Dan weergeven we dat altijd in de disclaimer van C_passport®.
C_dashboard®
Waar zou ik C_dashboard® voor kunnen gebruiken?
Met C_dashboard® creëer je inzicht in impact en vooruitgang. Dat kun je voor één of meerdere producten doen.
Zo kun je producten met elkaar vergelijken, simuleren met alternatieve productsamenstellingen, of een totaalplaatje schetsen van de impact die je als bedrijf of voor een specifieke klant hebt gemaakt.
Wat vertegenwoordigen de KPI’s in C_dashboard®?
De KPI’s vind je direct onder de beschrijving van het dashboard, en deze vertegenwoordigen de totale impact van de producten in het dashboard.
Dit kun je gebruiken om klanten te laten zien wat de impact is van de producten die ze bij je afnemen, of om inzicht te verkrijgen in de impact van je eigen producten.
Wat is de totale materiaalsamenstelling in C_dashboard®?
In C_dashboard® vind je direct onder de KPI’s een totaaloverzicht van de materialen in de producten die onderdeel zijn van het dashboard.
Je herkent deze ‘taart’ waarschijnlijk uit C_passport®, aangezien ook dit overzicht een onderscheid maakt tussen materiaalgroepen en specifieke materialen. Als je de samenstelling in onderliggende C_passports® aanpast, verandert de totale samenstelling in het dashboard automatisch mee. Ook C_dashboard® is daarmee een live document.
Wat kost C_dashboard®?
C_dashboard® is gratis te gebruiken, zonder beperkingen. Je betaalt voor het gebruik van C_passport®, maar de dashboarding zit daar altijd bij inbegrepen zodat je inzichten uit de data kunt gebruiken om stappen te zetten in de circulaire economie.
Hoe kan ik producten vergelijken in C_dashboard®?
Een belangrijke functie van het dashboard is producten vergelijken. Voeg de producten toe die je wilt vergelijken en genereer inzicht in de materiaalsamenstelling en impact.
Gebruik de knoppen onder de materiaalsamenstelling om te switchen naar impactdata:
Data
Waar komen Cirmar’s impactcijfers vandaan?
- Cirmar gebruikt wereldwijde databases met materiaaldata, waaronder impactcijfers. Deze cijfers zijn gemiddelden, erkend en gevalideerd door kennisinstituten.
- Impactcijfers worden berekend op basis van de gewichten die in C_passport® zijn vastgelegd.
- Past een bedrijf een materiaal toe dat significant lagere impactcijfers heeft dan deze gemiddelden, dan kan Cirmar deze data toevoegen aan de database (met specifieke naam, merk en verbonden impactcijfers).
- Als inputmateriaal wordt gerecycled krijgt het een herkenbare naam en de impactdata die hieraan gekoppeld worden zijn lager.
- Is het einde-gebruik van een materiaal verbranding? Dan genereert het materiaal een kleine ‘energieopbrengst’ die in mindering wordt gebracht op de totale impact. Als een gevolg stijgt de CO2-impact en gaan materialen verloren.
- Heeft een materiaal of product recycling of refurbishment als einde-gebruik? Dan worden de impactdata die aan deze processen gekoppeld zijn toegevoegd aan de totale impact. Afhankelijk van de effectiviteit van deze processen hoeft vervolgens minder nieuw materiaal gewonnen te worden om het in een nieuwe kringloop te kunnen gebruiken, waarmee de impact ten opzichte van producten die verbrand worden relatief laag is.
- Voor sommige materialen bestaan nog geen recyclingoplossingen. In die gevallen genereert Cirmar géén impactdata voor recycling.
- In andere gevallen hebben recyclingprocessen nog geen gevalideerde impactcijfers. In die gevallen maakt Cirmar voorlopige berekeningen waarmee je aan de slag kunt. Zodra gevalideerde impactdata beschikbaar zijn worden deze geüpdatet.
Wie is eigenaar van de data in mijn Cirmar-account?
Dat ben je zelf. Alle gebruikers van het platform blijven eigenaar van hun eigen data. Besluit je te stoppen met ons platform, heb je altijd de mogelijkheid je ingevoerde data te exporteren – wij verwijderen ze vervolgens uit onze databases.
Kan Cirmar ons helpen de juiste data te vinden en in te voeren?
Ja, als dat nodig is. C_passport® is zo ingericht dat onze klanten zélf paspoorten kunnen aanmaken en verrijken. Blijkt het lastig om data te vinden, of is er simpelweg te weinig capaciteit om informatie te verzamelen en in te voeren, dan is het Cirmar team beschikbaar om dit uit handen te nemen.